تا حالا از پشت تلسکوپ قمر های مریخ دیدی؟
رصد قمرهاي مريخ
براي ديدن قمرهاي مريخ نواري را پشت چشمي بچسبانيد تا موقع رصد سياره درخشان را پشت آن مخفي کنيد تا درخشش مريخ مزاحم رصد قمرهاي کمنورش نشود.حتما قمرهاي مشتري را ديدهايد، هر کدام از آنها دنياهاي هستند که از ماه زمين و حتي کوچکترين سيارات منظومه شمسي بزرگتر اند. و بسيار هم معروف اند، قمر يو به خاطر آتشفشانهايش و قمر اروپا به دليل احتمال وجود اقيانوسهايي از آب زير سطح يخزدهاش براي همه آشنايند. اما آيا تا بهحال ماههاي مريخ را ديدهايد؟ ماههاي مريخ صخرههاي کوچکي هستند که زماني از دسته سيارکها بودهاند، اما به دليل گرانش مريخ به دام اين سياره افتادهاند.
فاصله فوبوس (ماه بزرگتر مريخ) از سياره ۱۰۰۰۰ کيلومتر است، يعني فقط ۲،۵ درصد فاصله ماه تا زمين؛ فوبوس در هر روز ۳ بار دور مريخ ميگردد. سطح فوبوس ريگوليتي است، سنگ و ريگهايي که بر اثر برخوردها از بدنه اصلي قمر پراکنده شده اند. بر روي فوبوس آثار برخوردهاي بيشماري ديده ميشود.
ديموس (قمر کوچتر) ۲۳۰۰۰ کيلومتر از مريخ فاصله دارد. با وجود اينکه انتظار ميرود ديموس هم مثل فويوس برخوردهاي زيادي را تجربه کردهباشد، اما بر سطح آن دهانههاي زيادي به چشم نميخورد.
هردو قمر را آسف هال در سال ۱۸۷۷ کشف کرد. هال مدتها به دنبال ماههاي مريخ ميگشت، اما چون چيزي پيدا نکردهبود نااميد شدهبود، اما با تشويق همسرش کارش را ادامه داد که به کشف تنها قمرهاي شناخته شده مريخ انجاميد.
رصد قمرهاي مريخ کار سادهاي نيست، ديموس از قدر ۱۲ و فوبوس از قدر ۱۱ ميدرخشند اما مريخ درخشان هم در کنار آنهاست. براي رصد آنها بايد راهي پيدا کنيد تا از شر مريخ خلاص شويد. بهترين زمان ديدن قمرها هنگام کشيدگيهايشان است، يعني زمانهايي که از ديد ما در بيشترين فاصله از سياره قرار ميگيرند. در اين زمانها فوبوس به اندازه يک برابر قطر مريخ از آن فاصله دارد و ديموس به اندازه سه برابر قطر سياره. بنابراين ديدن ديموس سادهتر است.
اگر از چشميهايي با ميدان ديد باز استفاده ميکنيد، بيرون بردن مريخ از گوشه ميدان ديد براي ديدن قمرها کار درستي نيست. بهترين روش رصد آنها پوشاندن قرص مريخ است. اگر عکس ميگيريد ميتوانيد به روشهاي کامپيوتري مريخ را از تصويرتان حذف کنيد، اما موقع رصد با بايد يک نوار باريک از فويل آلومينيوم را پشت چشمياي که انتخاب کردهايد بچسبانيد تا هنگام رصد مريخ را پشت آن مخفي کنيد. بايد از چشميهايي با فاصله کانوني نسبتا کم استفاده کنيد و نوار را دقيقا پشت چشمي قرار دهيد طوري که هنگام رصد به صورت واضح ديده شود، نه کدر و خارج از فوکوس.
آبان ۱۳۸۴در اين صفحه نمودارهاي موقعيت قمرها نسبت به مريخ در اختيار شما قرار گرفته اند. اگر از رصدگران قمرهاي مشتري باشيد با اين نوع نمودارها در بخش آسمان در اين ماه مجله نجوم آشنايي داريد. دو خط مشکي وسط نمودارها قرص مريخ را نشان ميدهند. منحني قرمز مربوط به فوبوس و منحني سبز مربوط به ديموس است. تاريخ محور عمودي نمودار است. خطهاي افقي نمودار را به بازههاي زماني ۶ ساعته تقسيم کردهاند و پايين هر خط افقي که مربوط به نيمه شب است، تاريخ روز نوشته شده است. نوارهاي آبي روز را نشان ميدهند، يعني در آن زمانها خورشيد در آسمان است و نوارهاي سفيد شب را نمايش ميدهند (يعني در اين زمانها ميتوانيد به رصد مريخ بپردازيد). براي پيدا کردن موقعيت قمرها، تاريخ و ساعت را از روي تاريخهاي درج شده و خطوط افقي پيدا کنيد.
تاريخ، ساعت و زمانهاي روز و شب براي ساعت رسمي ايران محاسبه شدهاند. شمال در بالا و شرق در سمت راست نمودار است (آنگونه که از ديد تلسکوپهاي اشميت کاسگرين ديده ميشود).
ميتوانيد بهترين زمانهاي رصد قمرها را به سادگي از روي نمودارها پيدا کنيد.
دريافت نمودار براي آبان ۸۴
دريافت نمودار براي نميه اول آذر ۸۴
دريافت نمودار براي نميه دوم آذر ۸۴
حجم فايل هرکدام از نمودارها در حدود ۳۰ کيلوبايت است.
قمرهاي مريخ از پشت يک تلسکوپ ۲۴ اينچي. به دليل نوردهي طولاني تصوير مريخ در عکس اصلي بيش از اندازه روشن شده و تصوير ديگري با نوردهي مناسب بعدا روي آن مونتاژ شده است.
برگرفته ازسایت مجله نحوم
