بارزترين عوارض سطحي مريخ كلاهك‌هاي قطبي اين سياره هستند زيرا ميزان بازتابِش نور (آلِبدو) از سطح يخي (يخ دي‌اكسيدكربن و يخ­‌آب) آنها بسيار بالاست. البته كلا‌هك جنوبي مريخ به‌دليل سرماي بيشتر و پوشش غني يخ دي‌اكسيدكربن اغلب گسترده‌تر و درخشان‌تر از كلاهك شمالي است كه بيشتر از جنس يخ‌آب است. در مقابلهِ امسال نيز نيمكرهِ جنوبي مريخ با عارضه‌هاي بيشتر و كلاهك درخشان‌تر به‌سمت ماست و شرايط خوبي براي كِنكاش در آن منطقه مهياست.
پس از رصد كلاهك جنوبي، عارضهِ تيرهِ نسبتاً بزرگي بر سطح مريخ، چسبيده به‌استواي آن كه بيش از ۲۰ درجهِ طول جغرافيايي در نيمكرهِ جنوبي گسترده شده است با نام دشت سيرتيس بزرگ در انتظار شماست. با دنبال كردن جابه‌جايي اين عارضه مي‌توانيد شبانه‌روز مريخي را با تقريب نسبتاً خوبي به‌دست آوريد. همچنين به‌تغييرات آن نيز توجه كنيد. گاهي با تلسكوپ‌هاي بزرگ آماتوري اين تغييراتِ كم در اندازه و شكل دشت‌هاي مريخي مشخص مي‌شود. اين دشت‌ها، يا آن‌طور كه رصدگران قرن هفدهم و هجدهم نامگذاري كردند درياهاي مريخي، حاصل اختلا‌ف ميزان بازتاب نور از سطح غبار گرفتهِ مريخ‌اند. با وزش بادهاي مريخي غبار ريزدانهِ سطح سياره جابه‌جا مي‌شود و به‌دليل آن شكل دشت‌ها نيز كمي تغيير مي‌كند.

همواره به‌محض رصد تلسكوپي مريخ كمربند تيره‌اي در عرض‌هاي مياني نيمكرهِ شمالي مشخص و بارز است كه در حقيقت چندين دشت (دريا) چسبيده به‌هم است اما در ميان دشت‌هاي مريخ، پيدا كردن هلاس به‌سبب آلبدو بالايش و روشنايي بيشتري كه نسبت به‌بقيه دارد بسيار جذاب است. هلاس درواقع بزرگترين دهانهِ برخوردي مريخ است كه قطري حدود ۱۸۰۰ كيلومتر دارد. اين دهانهِ بسيار قديمي لبه‌هايي فرسوده و متفاوت از دهانه‌هاي برخوردي فنجان‌مانند تازه دارد.

اگر كمي حوصله به‌خرج دهيد مي‌توانيد از روي نقشه داده شده باز هم عوارض كوچك و بزرگ ديگري از جمله اريدانيا و آرگري و... را بيابيد. اگر در دو لبه شرقي و غربي توده‌اي سفيد-‌آبي تشخيص داديد بخشي از ابرهاي بسيار كم‌تراكم جوّ سياره را مي‌بينيد. همچنين در مقابله امسال كه كلا‌هك قطب شمال ديده نمي‌شود، توده ابر اطراف كلاهك به‌صورت بخش ‌آبي رنگي در شمال قرص سياره پيداست كه اغلب با تلسكوپ‌هاي بزرگتر از ۵ اينچ ديده مي‌شود.

يكي از ويژگي‌هاي مناسب مقابلهِ امسال، امكان ديدن طوفان‌هاي غبار مريخي است. زيرا فصل بادهاي مريخي از اواخر بهار نيمكره جنوبي مريخ آغاز مي‌شود و تا اواسط تابستان آن ادامه خواهد داشت. اين زمان نزديك به‌حضيض مريخ است. با نزديك شدن مريخ به‌خورشيد بادهاي شديدي در نيمكرهِ جنوبي كه در اين هنگام رو به‌خورشيد سينه سِپَر كرده است به‌پا مي‌شود و گاهي به‌طوفان‌هاي غبار بزرگي مي‌انجامد. ديدن جابه‌جايي اين طوفان‌هاي غبار به‌صورت لكهِ زرد درخشان‌تري برسطح مريخ جذاب است اما گاهي نيز اين طوفان‌ها سراسر سيارهِ سرخ را به‌زير پوشش نارنجي خود مي‌برند و ديگر هيچ چيز از سطح مريخ ديده نمي‌شود؛ مانند مقابله مناسب سال ۱۳۸۰ كه به‌دليل طوفان غبار بزرگ از دست رفت. در اواخر مرداد ۱۳۸۴ تابستان نيمكره جنوبي مريخ آغاز مي شود، كلا‌هك قطب جنوب درحال كوچك شدن است و آن‌طور كه اطلا‌عات و تصاوير مريخ‌نوردهاي ناسا نشان مي‌دهند بادهاي شديدي وزيدن گرفته‌اند. شايد طوفان غبار بزرگي در راه باشد.

۱- علا‌وه‌بر استفاده از نقشه اين مقاله مي‌توانيد از نرم‌افزارهاي نمايش‌دهنده عوارض مريخ مانند Mars Previewer II (قابل دريافت به‌صورت رايگان از اينترنت و موجود برCD مجموعه مريخ در بازارچه نجوم) يا صفحه‌هاي اينترنتي نمايش‌دهنده نيمكرهِ قابل مشاهده مريخ در هر زمان (مانند صفحه رصدي مريخ در سايت skyandtelescope.com) استفاده كنيد.

۲- رصد عوارض مريخ به‌دليل ناپايداري شرايط جوّي زمين هيچ‌گاه آسان نيست و تلسكوپ‌هاي زميني اغلب تصاوير خوبي از مريخ نشان نمي‌دهند. اگر ستون جوّي بالاي سر شما كمترين آشفتگي جوّي را داشته باشد بهترين نما را مي‌بينيد. جايي كه در روز به‌شدت گرم مي‌شود و در شب گرما را پس مي‌دهد مناسب نيست؛ مانند سطح قير‌اندود شده پشت‌بام، زمين آسفالت و...‌‌. جايي با سطح چمن يا خاكي مثل حياط خانه مناسب است. معمولا‌ً تلسكوپ شكستي با فاصله كانوني بلند براي رصدهاي سياره‌اي پيشنهاد مي‌شود اما تلسكوپ‌هاي ماكستوف-‌كاسگرين و اشميت كاسگرين با نسبت كانوني ۸ به‌بالا‌ نيز بسيار مناسب‌اند. حتي اگر از تلسكوپ‌هاي بازتابي نيوتني با نسبت كانوني بسيار كم (۴/‌ fتا ۶/‌(f استفاده مي‌كنيد به‌شرط اين كه آينه ثانويه و اوليه به‌دقت هم‌خط باشند، جزييات بسياري را خواهيد ديد.

۳- وقتي نور مريخ از پشت تلسكوپ در تضاد با تاريكي آسمان بسيار چشمگير است عوارض را با دشواري مي‌توان ديد. در اين حالت، رصد با تلسكوپ‌هاي داراي نسبت كانوني بلند، ايجاد يك ديافراگم (پوششي براي كوچك كردن دهانه تلسكوپ) براي رسيدن به‌نسبت كانوني بالاتر، و رصد پيش از تاريكي كامل در نور شفق و فلق بسيار كارامد است.

۴- بهترين عكس‌هاي آماتوري از مريخ با استفاده از وِب‌كَم‌هاي متصل به‌تلسكوپ‌هاي ۸ اينچ يا بزرگتر تهيه مي‌شود. با وب‌كم، فيلمي از سياره گرفته مي‌شود و بعد در نرم‌افزارهاي ساده پردازش تصاوير نجومي مثل نرم‌افزار رايگانRegistax فريم‌هاي مناسب انتخاب و روي هم انداخته مي‌شود و عكس خيره‌كننده‌اي حاصل مي‌شود (به‌دو مقالهِ <عكاسي از سيارات و ماه با وب‌كم> و <شاهكارهاي نجومي با پردازش تصوير> در نجوم ۱۴۹ مراجعه كنيد).

۵- هر چقدر زمان و حوصلهِ بيشتري را براي رصد مريخ اختصاص دهيد به‌همان نسبت نيز جزييات بيشتري را برسطح سيارهِ سرخ پيدا خواهيد كرد. گاهي ممكن است در بين رصد و محاسبات خود طوفان‌هاي مريخي آغاز شوند و شما ناچار به‌پايان رصد شويد. البته آن هنگام نيز مي‌توانيد خيلي سريع يك برنامه رصدي طوفان‌هاي مريخي ترتيب دهيد!

۶- به‌كار بردن صافي (فيلتر)هاي رنگي مخصوص چشمي تلسكوپ به‌ويژه با رنگ‌هاي نارنجي و قرمز مي‌تواند به‌شما كمك چشمگيري كند. زيرا اين صافي‌ها سبب مي‌شوند تا سطح مريخ با وضوح بيشتري نمايان شوند (براي رصد ابرهاي مريخي از صافي آبي استفاده كنيد).

۷- اگر به‌سنجش تغيير اندازهِ قرص مريخ مي‌پردازيد دقت كنيد كه اين سياره در ۸ آبان بعني حدود يك هفته پيش از مقابله به‌بيشترين اندازهِ ظاهري خود مي‌رسد زيرا در اين هنگام در نزديك‌ترين فاصله از زمين است. درواقع مريخ پيش از آنكه در وضعيت هندسي مقابله يعني كمترين زاويه از خط اتصال زمين- خورشيد (درحالي كه زمين بين خورشيد و سياره است) قرارگيرد، به‌حضيض مداري مي‌رسد. به‌همين دليل حداقل فاصلهِ آن از زمين چند روزي پيش از مقابله رخ مي‌دهد.

۸ - اگر ابزار عكاسي در اختيار نداريد به‌طراحي از تصوير مريخ بپردازيد. در اين‌كار اغلب جزييات بيشتري از تصوير آشفته تلسكوپي حاصل مي‌شود، چون شما مُدام درحال تماشاي مريخ هستيد و در لحظاتي كه ستوني پايدار در جوّ بالاي سرِ شماست ناگهان جزييات خيره‌كننده‌اي مي‌بينيد و به‌طرحتان مي‌افزاييد. براي فرستادن طرح‌ها به‌منابع بين‌المللي مانند بخش رصدگران مريخ وابسته به‌انجمن ماه و سياره‌شناسي(ALPO) بايد مريخ دايره‌اي به‌قطر ۴۲ ميلي‌متر در طرح شما باشد و مشخصات رصدي كامل شامل تلسكوپ، بزرگنمايي، چشمي، محل رصد، زمان و... نوشته شود. گزارش‌هاي خود را علاوه بر فرستادن به‌ماهنامه نجوم براي بازتاب در جامعه نجوم ايران به‌منابع بين‌المللي بفرستيد. بخش مريخ ALPO را ببينيد و همچنين سايتي مختص به ‌رصد جهاني مريخ در سال ۲۰۰۵ فعال است كه گزارش‌هاي رصدي و عكس‌هاي مريخ را از سراسر جهان دريافت مي‌كند.