رصد قمرهاي مريخ

 

براي ديدن قمرهاي مريخ نواري را پشت چشمي بچسبانيد تا موقع رصد سياره درخشان را پشت آن مخفي کنيد تا درخشش مريخ مزاحم رصد قمرهاي کم‌نورش نشود.

حتما قمرهاي مشتري را ديده‌ايد، هر کدام از آنها دنياهاي هستند که از ماه زمين و حتي کوچک‌ترين سيارات منظومه شمسي بزرگ‌تر اند. و بسيار هم معروف اند، قمر يو به خاطر آتشفشان‌هايش و قمر اروپا به دليل احتمال وجود اقيانوس‌هايي از آب زير سطح يخ‌زده‌اش براي همه آشنايند. اما آيا تا به‌حال ماه‌هاي مريخ را ديده‌ايد؟ ماه‌هاي مريخ صخره‌هاي کوچکي هستند که زماني از دسته سيارک‌ها بوده‌اند، اما به دليل گرانش مريخ به دام اين سياره افتاده‌اند.

فاصله فوبوس (ماه بزرگ‌تر مريخ) از سياره ۱۰۰۰۰ کيلومتر است، يعني فقط ۲،۵ درصد فاصله ماه تا زمين؛ فوبوس در هر روز ۳ بار دور مريخ مي‌گردد. سطح فوبوس ريگوليتي است، سنگ و ريگ‌هايي که بر اثر برخوردها از بدنه اصلي قمر پراکنده شده اند. بر روي فوبوس آثار برخوردهاي بي‌شماري ديده مي‌شود.

ديموس (قمر کوچتر) ۲۳۰۰۰ کيلومتر از مريخ فاصله دارد. با وجود اين‌که انتظار مي‌رود ديموس هم مثل فويوس برخوردهاي زيادي را تجربه کرده‌باشد، اما بر سطح آن دهانه‌هاي زيادي به چشم نمي‌خورد.

هردو قمر را آسف هال در سال ۱۸۷۷ کشف کرد. هال مدت‌ها به دنبال ماه‌هاي مريخ مي‌گشت، اما چون چيزي پيدا نکرده‌بود نااميد شده‌بود، اما با تشويق همسرش کارش را ادامه داد که به کشف تنها قمرهاي شناخته شده مريخ انجاميد.

رصد قمرهاي مريخ کار ساده‌اي نيست، ديموس از قدر ۱۲ و فوبوس از قدر ۱۱ مي‌درخشند اما مريخ درخشان هم در کنار آنهاست. براي رصد آنها بايد راهي پيدا کنيد تا از شر مريخ خلاص شويد. بهترين زمان ديدن قمرها هنگام کشيدگي‌هايشان است، يعني زمان‌هايي که از ديد ما در بيشترين فاصله از سياره قرار مي‌گيرند. در اين زمان‌ها فوبوس به اندازه يک برابر قطر مريخ از آن فاصله دارد و ديموس به اندازه سه برابر قطر سياره. بنابراين ديدن ديموس ساده‌تر است.

اگر از چشمي‌هايي با ميدان ديد باز استفاده مي‌کنيد، بيرون بردن مريخ از گوشه ميدان ديد براي ديدن قمرها کار درستي نيست. بهترين روش رصد آنها پوشاندن قرص مريخ است. اگر عکس مي‌گيريد مي‌توانيد به روش‌هاي کامپيوتري مريخ را از تصويرتان حذف کنيد، اما موقع رصد با بايد يک نوار باريک از فويل آلومينيوم را پشت چشمي‌اي که انتخاب کرده‌ايد بچسبانيد تا هنگام رصد مريخ را پشت آن مخفي کنيد. بايد از چشمي‌هايي با فاصله کانوني نسبتا کم استفاده کنيد و نوار را دقيقا پشت چشمي قرار دهيد طوري که هنگام رصد به صورت واضح ديده شود، نه کدر و خارج از فوکوس.

آبان ۱۳۸۴

در اين صفحه نمودارهاي موقعيت قمرها نسبت به مريخ در اختيار شما قرار گرفته اند. اگر از رصدگران قمرهاي مشتري باشيد با اين نوع نمودارها در بخش آسمان در اين ماه مجله نجوم آشنايي داريد. دو خط مشکي وسط نمودارها قرص مريخ را نشان مي‌دهند. منحني قرمز مربوط به فوبوس و منحني سبز مربوط به ديموس است. تاريخ محور عمودي نمودار است. خط‌هاي افقي نمودار را به بازه‌هاي زماني ۶ ساعته تقسيم کرده‌اند و پايين هر خط افقي که مربوط به نيمه شب است، تاريخ روز نوشته شده است. نوارهاي آبي روز را نشان مي‌دهند، يعني در آن زمان‌ها خورشيد در آسمان است و نوارهاي سفيد شب را نمايش مي‌دهند (يعني در اين زمان‌ها مي‌توانيد به رصد مريخ بپردازيد). براي پيدا کردن موقعيت قمرها، تاريخ و ساعت را از روي تاريخ‌هاي درج شده و خطوط افقي پيدا کنيد.

تاريخ، ساعت و زمان‌هاي روز و شب براي ساعت رسمي ايران محاسبه شده‌اند. شمال در بالا و شرق در سمت راست نمودار است (آن‌گونه که از ديد تلسکوپ‌هاي اشميت کاسگرين ديده مي‌شود).

مي‌توانيد بهترين زمان‌هاي رصد قمرها را به سادگي از روي نمودارها پيدا کنيد.

دريافت نمودار براي آبان ۸۴
دريافت نمودار براي نميه اول آذر ۸۴
دريافت نمودار براي نميه دوم آذر ۸۴

حجم فايل هرکدام از نمودارها در حدود ۳۰ کيلوبايت است.

قمرهاي مريخ از پشت يک تلسکوپ ۲۴ اينچي. به دليل نوردهي طولاني تصوير مريخ در عکس اصلي بيش از اندازه روشن شده و تصوير ديگري با نوردهي مناسب بعدا روي آن مونتاژ شده است.

 

 

 

 

 

 

 

 

برگرفته ازسایت مجله نحوم 

راهنماي رصد مريخ

 

مريخ در آسمان تهران، ۴ آبان ۱۳۸۳، عکس از صادق قمي زاده

بیچاره آدم کوچولو های سبز مریخی! چه احساسی به شما دست می‌دهد اگر در هر لحظه هزاران نفر به شما و محل زندگیتان چشم بدوزند و تازه برای تهیه بهترین عکس از خانه‌یتان مسابقه بگذارند. خیلی معروف شدید نه؟ مثل هنرپیشه‌های هالیوود هر روز هم یک داستان تازه درباره شما، گذشته و آیندیتان می‌سازند و صدها میلیون نفر با اشتیاق اخبار مربوط به شما را دنبال می‌کنند. اما کوچولوهای سبز مریخی خجالتی اند، از زمانی که «لاول» (اخترشناس آمریکایی) کانال‌های آب‌رسانی آنها را دید و برسر وجود آنها جنجالی به وجود آورد، خود را مخفی کرده‌اند و بعد از چندین مأموریت روبات‌ها به مریخ هنوز خود را برای طرفدارانشان آشکار نکرده‌اند.

امروزه دیگر رصد سیاره مریخی‌ها و تهیه داده‌ها و تصاویر جنجال برانگیز از آن فقط کار گروهی اندک از اخترشناسان حرفه‌ای نیست، منجمان آماتور با ابزارهای گوناگونشان هر روز به کاوش در سیاره مریخ می‌پردازند. در این مقاله با عوارض دیدنی این دنیای پررمز و راز و نحوه رصد آنها آشنا می‌شوید.

مریخ هشتم آبان ۱۳۸۴ در نزدیک‌ترین فاصله از زمین قرار دارد و ۱۶ آبان در مقابله است. این زمان بهترین فرصت ما برای رصد مریخ است، فرصتی که تا دو سال و نیم دیگر تکرار نمی‌شود.

تقريباً هر ۲ سال يك‌بار، مريخ در شرايط رصدي مناسبي قرار مي‌گيرد. در بيشتر اوقات از سيارهِ كوچك مرخ فقط قرص كوچك نارنجي رنگي در تلسكوپ‌هاي آماتوري پيداست اما مريخ در حركت خود به‌دور خورشيد تقريباً هر ۷۸۰ روز يك‌بار در وضعيت مقابله قرار مي‌گيرد؛ زماني كه خورشيد و زمين و مريخ در يك راستا قرار مي‌گيرند و زمين بين آن دو واقع مي‌شود. در هنگام مقابله بهترين شرايط رصدي براي مريخ مُهيا مي‌شود و عوارضي از سطح و جوّ آن را مي‌توان ديد. تمام سيارات زِبَرين يا عُليا (سياراتي كه مدار آنها خارج از مدار زمين است) به‌هنگام مقابله در وضعيت مناسب رصدي براي ناظر زميني قرار مي‌گيرند. در زمان مقابله زاويهِ كشيدگي سياره (زاويه‌اي كه را‡س آن زمين و دو ضلعش يكي به‌خورشيد و د يگري به‌سيارهِ موردنظر مي‌رسد) تقريباً به ۱۸۰ درجه مي‌رسد و سياره به‌هنگام غروب خورشيد سر از افق شرق بيرون مي‌آورد و تا صبحگاه ميهمان آسمان است. علا‌وه‌بر اينها دو عامل مهم ديگر يعني قطر ظاهري و افزايش روشنايي سياره از مزاياي مقابلهِ سياره است.

مي‌دانيد مريخ سياره‌اي كوچك به‌قطر نصف زمين است و اغلب در فاصله‌اي است كه چيزي جز قرص نارنجي رنگ محوي از آن ديده نمي‌شود. حتي در نزديكترين حالت به‌زمين نيز به‌اندازهِ ظاهري يكي از گودال‌هاي متوسط ماه است. درنتيجه اوقات نزديك به‌مقابله، تنها زمان كمين دوستداران مريخي است تا با تلسكوپ‌هاي آماتوري مناسب به‌دشت‌ها، كلاهك‌هاي سپيد قطبي كه با تغيير فصول مريخي بزرگ و كوچك مي‌شوند، ابرهاي سفيد-‌آبي، و طوفان‌هاي زرد‌رنگ غبار نگاهي بيندازند و محيط شگفت‌انگيز سطح سيارهِ سرخ را تجسم كنند.

البته در هر مقابله‌اي شرايط ايده‌آلي براي رصد مريخ فراهم نخواهد شد. مدار مريخ ۵ بار كشيدگي بيشتري نسبت به‌مدار زمين دارد. در نتيجه در اوج (دورترين از خورشيد) و حضيض (نزديك‌ترين به‌خورشيد) اختلا‌ف فاصله زيادي از مدار زمين دارد (اين موضوع به‌مقدار بسيار كمتري به‌اوج و حضيض زمين نيز وابسته است). پس اگر مقابله‌اي در هنگام حضيض مريخ رخ دهد ايده‌آل است؛ مانند مقابله ۵ شهريور ۱۳۸۲. مقابله‌هاي مناسب در بازه‌هاي زماني با متوسط ۱۶ سال مي‌آيند. معمولا‌ً ۲ يا ۳ مقابله مناسب است و بعد شرايط براي ۴ يا ۵ مقابله بعدي نامناسب است. مقابله ۱۶ آبان ۱۳۸۴ آخرين مقابله مناسب تا پيش از مقابله سال۱۳۹۷/‌۲۰۱۸ است. حداكثر قطر قرص مريخ اين‌بار به ۲/۲۰ ثانيه قوس مي‌رسد (در ۸ آبان كه مريخ در نزديك‌ترين فاصله از مريخ است). براي مقايسه با يك مقابله نامناسب در مقابله آذر ۱۳۸۶ حداكثر قطر مريخ ۹/۱۵ ثانيه قوس خواهد بود و اين ركورد تا سال ۱۳۹۷ شكسته نمي‌شود. از سوي ديگر در مقابلهِ امسال اگرچه مريخ به‌بزرگي مقابله ۱۳۸۲ ديده نمي‌شود، وضعيت رصدي مناسب‌تري براي نيمكرهِ شمالي دارد زيرا سيارهِ سرخ در آبان امسال در مرز حَمَل و ثور در ميل شمالي‌تري نسبت به‌مقابلهِ قبلي است و تقريباً به‌سرسوي آسمان مي‌رسد. در اين هنگام مريخ از قدر ۳/۲- (تقريباً به‌روشنايي سيارهِ مشتري) در ميان ستاره‌هاي كم‌نور حَمَل، نگين درخشان آسمان است.
 

سه روي سياره سرخ از ديد يک تلسکوپ آماتوري

چه رصد كنيد

بارزترين عوارض سطحي مريخ كلاهك‌هاي قطبي اين سياره هستند زيرا ميزان بازتابِش نور (آلِبدو) از سطح يخي (يخ دي‌اكسيدكربن و يخ­‌آب) آنها بسيار بالاست. البته كلا‌هك جنوبي مريخ به‌دليل سرماي بيشتر و پوشش غني يخ دي‌اكسيدكربن اغلب گسترده‌تر و درخشان‌تر از كلاهك شمالي است كه بيشتر از جنس يخ‌آب است. در مقابلهِ امسال نيز نيمكرهِ جنوبي مريخ با عارضه‌هاي بيشتر و كلاهك درخشان‌تر به‌سمت ماست و شرايط خوبي براي كِنكاش در آن منطقه مهياست.
پس از رصد كلاهك جنوبي، عارضهِ تيرهِ نسبتاً بزرگي بر سطح مريخ، چسبيده به‌استواي آن كه بيش از ۲۰ درجهِ طول جغرافيايي در نيمكرهِ جنوبي گسترده شده است با نام دشت سيرتيس بزرگ در انتظار شماست. با دنبال كردن جابه‌جايي اين عارضه مي‌توانيد شبانه‌روز مريخي را با تقريب نسبتاً خوبي به‌دست آوريد. همچنين به‌تغييرات آن نيز توجه كنيد. گاهي با تلسكوپ‌هاي بزرگ آماتوري اين تغييراتِ كم در اندازه و شكل دشت‌هاي مريخي مشخص مي‌شود. اين دشت‌ها، يا آن‌طور كه رصدگران قرن هفدهم و هجدهم نامگذاري كردند درياهاي مريخي، حاصل اختلا‌ف ميزان بازتاب نور از سطح غبار گرفتهِ مريخ‌اند. با وزش بادهاي مريخي غبار ريزدانهِ سطح سياره جابه‌جا مي‌شود و به‌دليل آن شكل دشت‌ها نيز كمي تغيير مي‌كند.

همواره به‌محض رصد تلسكوپي مريخ كمربند تيره‌اي در عرض‌هاي مياني نيمكرهِ شمالي مشخص و بارز است كه در حقيقت چندين دشت (دريا) چسبيده به‌هم است اما در ميان دشت‌هاي مريخ، پيدا كردن هلاس به‌سبب آلبدو بالايش و روشنايي بيشتري كه نسبت به‌بقيه دارد بسيار جذاب است. هلاس درواقع بزرگترين دهانهِ برخوردي مريخ است كه قطري حدود ۱۸۰۰ كيلومتر دارد. اين دهانهِ بسيار قديمي لبه‌هايي فرسوده و متفاوت از دهانه‌هاي برخوردي فنجان‌مانند تازه دارد.

اگر كمي حوصله به‌خرج دهيد مي‌توانيد از روي نقشه داده شده باز هم عوارض كوچك و بزرگ ديگري از جمله اريدانيا و آرگري و... را بيابيد. اگر در دو لبه شرقي و غربي توده‌اي سفيد-‌آبي تشخيص داديد بخشي از ابرهاي بسيار كم‌تراكم جوّ سياره را مي‌بينيد. همچنين در مقابله امسال كه كلا‌هك قطب شمال ديده نمي‌شود، توده ابر اطراف كلاهك به‌صورت بخش ‌آبي رنگي در شمال قرص سياره پيداست كه اغلب با تلسكوپ‌هاي بزرگتر از ۵ اينچ ديده مي‌شود.

يكي از ويژگي‌هاي مناسب مقابلهِ امسال، امكان ديدن طوفان‌هاي غبار مريخي است. زيرا فصل بادهاي مريخي از اواخر بهار نيمكره جنوبي مريخ آغاز مي‌شود و تا اواسط تابستان آن ادامه خواهد داشت. اين زمان نزديك به‌حضيض مريخ است. با نزديك شدن مريخ به‌خورشيد بادهاي شديدي در نيمكرهِ جنوبي كه در اين هنگام رو به‌خورشيد سينه سِپَر كرده است به‌پا مي‌شود و گاهي به‌طوفان‌هاي غبار بزرگي مي‌انجامد. ديدن جابه‌جايي اين طوفان‌هاي غبار به‌صورت لكهِ زرد درخشان‌تري برسطح مريخ جذاب است اما گاهي نيز اين طوفان‌ها سراسر سيارهِ سرخ را به‌زير پوشش نارنجي خود مي‌برند و ديگر هيچ چيز از سطح مريخ ديده نمي‌شود؛ مانند مقابله مناسب سال ۱۳۸۰ كه به‌دليل طوفان غبار بزرگ از دست رفت. در اواخر مرداد ۱۳۸۴ تابستان نيمكره جنوبي مريخ آغاز مي شود، كلا‌هك قطب جنوب درحال كوچك شدن است و آن‌طور كه اطلا‌عات و تصاوير مريخ‌نوردهاي ناسا نشان مي‌دهند بادهاي شديدي وزيدن گرفته‌اند. شايد طوفان غبار بزرگي در راه باشد.

چگونه رصد كنيم و چه انجام دهيم

۱- علا‌وه‌بر استفاده از نقشه اين مقاله مي‌توانيد از نرم‌افزارهاي نمايش‌دهنده عوارض مريخ مانند Mars Previewer II (قابل دريافت به‌صورت رايگان از اينترنت و موجود برCD مجموعه مريخ در بازارچه نجوم) يا صفحه‌هاي اينترنتي نمايش‌دهنده نيمكرهِ قابل مشاهده مريخ در هر زمان (مانند صفحه رصدي مريخ در سايت skyandtelescope.com) استفاده كنيد.

۲- رصد عوارض مريخ به‌دليل ناپايداري شرايط جوّي زمين هيچ‌گاه آسان نيست و تلسكوپ‌هاي زميني اغلب تصاوير خوبي از مريخ نشان نمي‌دهند. اگر ستون جوّي بالاي سر شما كمترين آشفتگي جوّي را داشته باشد بهترين نما را مي‌بينيد. جايي كه در روز به‌شدت گرم مي‌شود و در شب گرما را پس مي‌دهد مناسب نيست؛ مانند سطح قير‌اندود شده پشت‌بام، زمين آسفالت و...‌‌. جايي با سطح چمن يا خاكي مثل حياط خانه مناسب است. معمولا‌ً تلسكوپ شكستي با فاصله كانوني بلند براي رصدهاي سياره‌اي پيشنهاد مي‌شود اما تلسكوپ‌هاي ماكستوف-‌كاسگرين و اشميت كاسگرين با نسبت كانوني ۸ به‌بالا‌ نيز بسيار مناسب‌اند. حتي اگر از تلسكوپ‌هاي بازتابي نيوتني با نسبت كانوني بسيار كم (۴/‌ fتا ۶/‌(f استفاده مي‌كنيد به‌شرط اين كه آينه ثانويه و اوليه به‌دقت هم‌خط باشند، جزييات بسياري را خواهيد ديد.

۳- وقتي نور مريخ از پشت تلسكوپ در تضاد با تاريكي آسمان بسيار چشمگير است عوارض را با دشواري مي‌توان ديد. در اين حالت، رصد با تلسكوپ‌هاي داراي نسبت كانوني بلند، ايجاد يك ديافراگم (پوششي براي كوچك كردن دهانه تلسكوپ) براي رسيدن به‌نسبت كانوني بالاتر، و رصد پيش از تاريكي كامل در نور شفق و فلق بسيار كارامد است.

۴- بهترين عكس‌هاي آماتوري از مريخ با استفاده از وِب‌كَم‌هاي متصل به‌تلسكوپ‌هاي ۸ اينچ يا بزرگتر تهيه مي‌شود. با وب‌كم، فيلمي از سياره گرفته مي‌شود و بعد در نرم‌افزارهاي ساده پردازش تصاوير نجومي مثل نرم‌افزار رايگانRegistax فريم‌هاي مناسب انتخاب و روي هم انداخته مي‌شود و عكس خيره‌كننده‌اي حاصل مي‌شود (به‌دو مقالهِ <عكاسي از سيارات و ماه با وب‌كم> و <شاهكارهاي نجومي با پردازش تصوير> در نجوم ۱۴۹ مراجعه كنيد).

۵- هر چقدر زمان و حوصلهِ بيشتري را براي رصد مريخ اختصاص دهيد به‌همان نسبت نيز جزييات بيشتري را برسطح سيارهِ سرخ پيدا خواهيد كرد. گاهي ممكن است در بين رصد و محاسبات خود طوفان‌هاي مريخي آغاز شوند و شما ناچار به‌پايان رصد شويد. البته آن هنگام نيز مي‌توانيد خيلي سريع يك برنامه رصدي طوفان‌هاي مريخي ترتيب دهيد!

۶- به‌كار بردن صافي (فيلتر)هاي رنگي مخصوص چشمي تلسكوپ به‌ويژه با رنگ‌هاي نارنجي و قرمز مي‌تواند به‌شما كمك چشمگيري كند. زيرا اين صافي‌ها سبب مي‌شوند تا سطح مريخ با وضوح بيشتري نمايان شوند (براي رصد ابرهاي مريخي از صافي آبي استفاده كنيد).

۷- اگر به‌سنجش تغيير اندازهِ قرص مريخ مي‌پردازيد دقت كنيد كه اين سياره در ۸ آبان بعني حدود يك هفته پيش از مقابله به‌بيشترين اندازهِ ظاهري خود مي‌رسد زيرا در اين هنگام در نزديك‌ترين فاصله از زمين است. درواقع مريخ پيش از آنكه در وضعيت هندسي مقابله يعني كمترين زاويه از خط اتصال زمين- خورشيد (درحالي كه زمين بين خورشيد و سياره است) قرارگيرد، به‌حضيض مداري مي‌رسد. به‌همين دليل حداقل فاصلهِ آن از زمين چند روزي پيش از مقابله رخ مي‌دهد.

۸ - اگر ابزار عكاسي در اختيار نداريد به‌طراحي از تصوير مريخ بپردازيد. در اين‌كار اغلب جزييات بيشتري از تصوير آشفته تلسكوپي حاصل مي‌شود، چون شما مُدام درحال تماشاي مريخ هستيد و در لحظاتي كه ستوني پايدار در جوّ بالاي سرِ شماست ناگهان جزييات خيره‌كننده‌اي مي‌بينيد و به‌طرحتان مي‌افزاييد. براي فرستادن طرح‌ها به‌منابع بين‌المللي مانند بخش رصدگران مريخ وابسته به‌انجمن ماه و سياره‌شناسي(ALPO) بايد مريخ دايره‌اي به‌قطر ۴۲ ميلي‌متر در طرح شما باشد و مشخصات رصدي كامل شامل تلسكوپ، بزرگنمايي، چشمي، محل رصد، زمان و... نوشته شود. گزارش‌هاي خود را علاوه بر فرستادن به‌ماهنامه نجوم براي بازتاب در جامعه نجوم ايران به‌منابع بين‌المللي بفرستيد. بخش مريخ ALPO را ببينيد و همچنين سايتي مختص به ‌رصد جهاني مريخ در سال ۲۰۰۵ فعال است كه گزارش‌هاي رصدي و عكس‌هاي مريخ را از سراسر جهان دريافت مي‌كند.

صورت فلکي آندرومدا

آندرومدا يک شاهزاده در افسانه های يونان است. پدرش Cepheus شاه حبشه بود که مادر و همسرش Cassiopeia بود که او تقويت کرد که اندرومدا از Nereids که ۵۰ حوری دریایی بودند زيباتر بشود. Nereids از اين کار عصبانی شدند و از پدرNereus خود خواستند که قول دريا را Cetus برای حمله به حبشه بفرستد. برای ارام کردن انها Oracle از Cepheus خواست که فقط دخترش را در نزديکی دريا ببندد تا ثول دريا فقط اورا ببلعد. Persues پسر زيوس . Gordon Medusa (عجوزه ی مارموی)را با کمک پوشش Athene کشت به صورتی که از اين پوشش به عنوان یک آیینه برای پيدا کردن جای Gordon Medusa استفاده کرد.. تمامی کسانی که به Medusa نگاه ميکردند به سنگ تبديل ميشدند.ولي بازتاب Medusa اينکار را نميکرد. بعد از پيدا کردن جا توسط Persues او سر Medusa را با شمشير از تن جدا کرد. اسب بالدار Pegasus از روی خون Medusa پريد. Persues وقتی با کفشهای پرنده هرمس (خدای بازرگانی) بر بروی حبشه قدم ميزد. آندرومدا را ديد که به يک صخره در ساحل بسته شده و غول دريا به او نزديک ميشود.Perseus اين غول را توسط سر Medusa به سنگ تبديل کرد و آندرومدا را نجات داد و بعد از آن با او ازدواج کرد.آندرومدا بعد از مرگ به يک صورت فلکی تبديل شد.
در آسمان وادين او و شوهرش و Pegaus و غول دريا Cetus همسايگان او هستند

افسانه صورت فلکي دب اکبر

بدون شک يکی از مشهورترين ستاره های درون اسمان هفت ستاره دب اکبر هستند که آنها دم و قسمت پايين تنه خرس را تشکيل ميدهند و بقيه اين شکل اين خرس توسط ستاره های کم نور تر کامل ميشود. دب اکبر سومین صورت فلکی بزرگ است.
در اسطوره های یونان خرس بزرگ به دارای دو شخصیت است.. یکی به عنوان معشوقه ی Zeus و Adrasteia که Callisto نام داشت و دیگر به عنوان درختی که از زیوس موقعی که کودک بود نگهداری کرد. داستانهای بسیاری در مورد چگونگی تبدیل شدن Callisto به خرس بزرگ هست که ما به یکی از آنها میپردازیم. معمولا Callisto را دختر شاه آرکاد (قسمتی در یونان) که Lycaon نام داشت میدانند. ولی در یک داستان دیگر او را دختر پسر این شاه(Ceteus) میدانند.
در این نسخه او ((Ceteus) صورت فلکی هرکول است که زانو زده و دست خود را به سمت خدا دراز کرده و به او برای تبدیل شدن دخترش به خرس التماس میکند.

Callisto عضو و پیرو الهه ماه و شکار (Artemis) شد . او مانند Artemis لباس میپوشید و موهای خود را میبست. و خیلی زود به عنوان شکارچی محبوب و همراه Artemis شناخته شد. او قسم به پاکدامنی و نجابت برای Artemis خورد. یک روز وقتی Callisto در بیشه زیر سایه یک درخت دراز کشیده بود زیوس تغییر شکل داد و به او نزدیک شد(داستان کامل Ovid in Book II of his Metamorphoses) . زیوس خود را به شکل Artemis در اورد و Callisto را بغل کرد. قبل از اینکه دختر از وحشت کاری انجام دهد خود را به شکل واقعی بر گشت و به او تجاوز کرد.

یک روز گرم وقتی که گروه شکار به نزدیکی رودی رسیدند تصمیم به شکار گرفتند و Artemis لباسهایش را در آورد و بقیه را به رودخانه راهنمایی کرد. و Callisto در کمال بی میلی لباسهایش را در آورد و شک بر امده او که نشانه ی حاملگی بود نمایان شد.Artemis او را رسوا کرد و از گروه خود اخراج کرد.

بدترین زمان موقعی بود که او پسری به نام Arcas به دنیا آورد . هرا همسر زیوس که شوهر خود را میشناخت و این مسیله را فهمیده بود تصمیم گرفت که انتقام بگیرد. Hera موهای Callisto را گرفت و روی زمین کشید. بعد از آن روی دستها و پاهای Callisto موهای سیاهای شروع به جوانه زدن کرد و دستها و پاهای او به شکل پنجه در آمدند و در آخر به شکل یک خرس در آمد.

برای ۱۵ سال او در جنگل زندگی کرد و او به شکل خرس بود ولی مغز انسان داشت.روزی گروهی را مشغول شکار دید و پسر خود Arcas را بین آنها تشخیص داد. او سعی کرد به پسرش نزدیک شود ولی Arcas ترسید. او سعی کرد که خرس را متواری کند ولی در همان هنگام زیوس یک گرد باد فرستاد که هر دوی آنها را به آسمان برد و Callisto را به دب اکبر تبدیل کرد وArcas را به صورت فلکی Boötes تبدیل کرد.(در بعضی از داستانها او به خرس کوچک تبدیل شد)
 

افسانه اريون

اريون يکی از شناخته شده ترين صورت های فلکی هست که حتی کسانی که ستاره شناس نيستند به راحتی ميتوانند آن را پيدا کنند.
طبق افسانه ی یونانی ها اریون پسر Poseidon خدای دريا و Euryale دختر شاه Crete بود.
خدای دريا به او قدرت داد تا بتواند بر روی آب راه برود. در اديسه, هومر او را يک شکارچی بزرگ که با يک چماق برنزی مسلح است توصيف کرده است. در آسمان دو صورت فلکی سگ بزرگ و سگ کوجک(Canis Major and Canis Minor) او را تعقيب ميکنند.

در جزيره Chios اريون سعی در عشقبازی با Merope دختر شاه Oenopion را دشات ولی موفق نشد. يک شب وقتی که Merope شراب نوشيده بود سعی کرد که او را بدزدد. برای تنبيه شاه دستور داد که چشمهای او را در بياورند و او را از جزيره بيرون کرد. او به سمت شمال به طرف جزيره ی Lemnos به راه افتاد و در آن جزيره Hephaestus يکی از دستيارهای خود را( Cedalion) به او داد تا نقش چچشم او را بازی کند. او به طرف شرق جايی که خورشيد طلوع ميکند حرکت کرد به اميد اينکه طبق گفته لهام الهی چشمهای او شفا پيدا کند. با طلوع خورشيد چشمهای او به طرز معجزه آسايی خوب شد.

اریون با ستاره های Pleiades (خوشه پروین) که در صورت فلکی گاو نر قرار دارند مرتبط است.
Pleiades هفت خواهر بودند که دخترAtlas وPleione بودند. طبق یک داستان اریون عاشق Pleiades شد و آنها را تعقیب کرد زیوس آنها را دزدید و در اسمان قرار داد.. جایی که هر شب اریون به دنبال آنها هست.

داستان مرگ اریون بسایر متضاد هست.
Aratus, Eratosthenes و Hyginus عقیده داشتند که عقرب در این داستان نقشی داشته است.
روزی اریون لاف زد که بزرگتین شکارچی هست و این خبر به گوش خدای شکارArtemis و Leto مادر الهه شکار رسید. او میگفت که میتواند هر غولی را بر روی زمین بکشد. از این حرف زمین شروع به لرزیدن کرد و شکافی از زمین بیرون آمد که از این شکاف این عقرب(صورت فلکی Scorpius و یا کژدم) بیرون آمد و اریون را نیش زد .
طبق گفته Aratus اریون سعی داشت الهه ماه و شکار را بدزدد و این الهی باعث لرزش زیمن و بیرون آمدن عقرب شد.
طبق گفته ی Ovid اریون هنگام نجات Leto از دست این عقرب کشته شد.
در این داستانها اریون و عقرب در دو حهت مخالف در آسمان قرار دارند و زمانی که عقرب در شرق طلوع میکند اریون به غرب فرار میکند. اریون بیچاره هنوز از گزیده شدن توسط عقرب میترسد.

 

صورت فلکی Leo يا برج اسد

صورت فلکی شیر. او در آسمان قرار دارد چون شاه حیوانات است.
او مشهور است که شير Nemea است و توسط Heracles کشته شد.نميا يک شهر است در راه حنوب غربی Corinth. در آنجا اين شير در يک غار دو دهنه زندگی ميکرد. او بيرون ميامد و اهالی را متوقف ميکرد تا انها کم ياب شدند. او يک شير زخم نا پذير بود. طبق بعضی از داستانها او توسط غول Typhon و يا سگ Orthrus و يا حتی بخاطر Selene خدای ماه زخم ناپذير است. و هرکول زمانی که به او با تیرکمان شلیک میکرد نتیجه گرفت که تیرها به سادگی پایین میافتد.
Heracles گروه خود را راه انداخت و دنبال حیوانات کرد تا به درون غار خود رفتند. او یک دهنه غار را بست و به طرف دهنه دیگر رفت.او با شیر گلاویز شد و گلوی او را گرفت و خفش کرد. Heracles لاشه شیر را گرفت و بر روی شانه های شیر جشن پیروزی گیرفت.
بعد او سعی کرد با پنجه تیز حیوان پوست او را بکند و به عنوان ردا استفاده کند. در این هنگام شیر یک حرکت سریع کرد و خود را در بالای سر Heracles جای داد و باعث شد که Heracles بیشتر از همیشه بترسد.


 Aries و يا برج حمل

Phrixusو خواهرش Helle فرزندان شاه Athamas (منطقه Boeotia) و همسرش Nephele بودند. ولی متاسفانه بعد از مدتی Nephele مرد و Athamas يک زن ديگر گرفت.(دختر شاه Cadmus منطقه )Thebes). اسم اين زن Ino بود.
از آنجايی که Ino نميتوانست اين دو بچه را تجمل کند تصميم به نابودی آنها گرفت.
اولین کار او این بود که مریضی را بین دانه ها و محصولات پخش کرد برای همین در هنگام درو هیچ محصولی نبود. وقتی شاه کسی را به معبد دلفی فرستاد تا از خدایان دلیل این مطلب را بپرسد Ino به آن پیک رشوه داد که جواب را به این شکل بگوید
که خدایان گفتند او باید فرزندان خود را قربانی کند تا این مشکل حل شود. شاه در مورد این مسیله تردید داشت ولی بعد با اصرار روحانی های اون موقع قبول کرد.

Athamas بچه ها را به نزدکی ترین کوه بلند برد تا در آنجا آنها را قربانی کند. ولیNephele از آسمان آنها را نگاه میکرد و از خدایان خواست که آنها را نجات دهد. خدایان یک قوچ طلایی فرستادند تا بچه ها را به جای امنی ببرد. این قوچ همونAries است.
چند دقیقه قبل از مراسم قربانی کردن این قوچ رسید و Phrixus وHelle بر پشت او پریدن و فرار کردند. قوچ آنها را به سمت آسیا برد. زمانی که قوچ بر فراز دریای سیاه پرواز میکردHelle افسار را از دست داد و از آن بالا به کانال بین دریای سیاه و مدیترانه افتاد. این کانال که Dardanelles نامیده میشود توسط یونانیها Hellespont نامیده میشود.

نزدیک به شوروی قدیم Phrixus اقوچ را برای زیوس قربانی میکند. و پوست طلایی او را به صورت کادو به پادشاه آن سرزمین میدهد.و آن شاه در قبالش با درخواست ازدواج او با دخترش موافقت میکند. بعد از آن این پشم طلای توسط یک اژدها و یا مار بزرگ( صورت فلکی حیه) محافظت میشود.

 صورت فلکی Pisces و يا برج حوت

صورت فلکی حوت نشان دهنده Aphrodite الهه عشق و زیبایی و پسرش Eros (
cupidدرافسانه‌های رومی) است.
این افسانه جایی شروع میشود که غول Typhon شروع میکند خدایان قدیمی تیتان را از بین بردن و نابود کردن و Aphrodite وپسرش Eros سعی میکنند فرار کنند و در انبوه نی ها در نزدیکی رود فرات مخفی میشوند. در اینجا دو داستان هست. یکی اینکه دو ماهی آمدند و به آنها کمک کردند تا به جای امنی برسند و یکی دیگه اینکه او دتا خود به شکل ماهی در آمدند و در رود فرات پریدند.همینجور که در عکس میبینید این دو ماهی با یک طناب به هم وصل هستند. بعضی ها میگویند که Aphrodite با طناب بچه اش را به بدنش بسته تا در این فرار گم نشود

افسانه Pegasus يا اسب بالدار و يا ذوالجنا

تولد اسب بالدار داری دو داستان هست. یکی زمانی که Perseus زن مارموی را کشت(افسانه آندرومدا) خون این عجوزه به دریا ریخت و از کف و حباب دریا اسب بالدار بیرون آمد. و داستان دیگر این است که زمانی کهPerseus آن غول را کشت از بدن آن غول این اسب با یک جنگجو به نام Chrysaor که شمشیر طلای را حمل میکرد بدنیا آمد.
او سمبل اسب شعر و هنر است

صورت فلکی Cygnus

يکی از اينها مربوطه ميشود به اطوره ی زيوس و لدا(Leda) ملکه اسپارتا. او زنه بسيار زيبايی بود و زيوس هرچه تلاش برای بدست اوردن عشق او کرد موفق نشد. زيوس خود را به شکل يک قو در آورد و اين قو انقدر زيبا بود که لدا عاشق او شد و بعد از آن لدا تخم گذاشت  و از اين تخم دو بچه بسيار زيبا بدنيا آمدند که يکی Polydeuces و ديگيری هلن است . اين صورت فلکی برای جشن گرفتن برای اين قوی زيبا بوجود آمد

داستان ديگر اين است که اين قو پسر نپتون  Cionus است که توسط آشيل خفه شد و نپتون برای جادانه نگه داشتنش او را به صورت يک قو در آورد و در آسمان جا داد.

صورت فلکی سرطان يا خرچنگ و يا Cancer

طبق افسانه های يونان باستان صورت فلکی سرطان توسط هرا در آسمان قرار گرفت. هرا که از عشق بازی زيوس شوهر خود با Alcmene مادر هرکول خشمگين شده بود تصميم گرفت که هرکول را به هر تريتيبی که شده بکشد. او خيلی سعی کرد که هرکول را بکشد ولی هميشه شکبت ميخورد.بعد از مدتی هرکول يک گناه بسيار بزرگ مرتکب شد و برای بخشوده شدن  بايد دوازده کار سخت را انجام دهد. يکی از اين کارها از بين بردن مار غول پيکر ( نج.) صورت فلکی حیه (Hydra)بود اين مار وقف شده ی هرا بود.در هنگام جنگ هرکول با Hydra  هرا اين خرچنگ غول پيکر را فرستاد تا کمک Hydra باشد. جنگ سختی در گرفت و مار نه سر پاشته پای هرکول را زد. ولی به خاطر قدرت بسيار زياد هرکول  او با پايش خرچنگ را له کرد.

هرا برای قدردانی از اين خرچنگ نقش او را در آسمان قرار داد.

صورت فلکي مار نه سرHydra

مردم يونان عقيده داشتند که روی بدن زيوس عکس اين مار ۹ سر قرار دارد.

مردم شهر Lerna توسط اين مار نه سر فنا ناپذير قتل عام شدند. سرهای اين مار اگر قطع ميشد به جايه آن سر جديدی در ميامد. و اگر کسی به او نزدکی ميشد از نفس زهرآگين او ميمرد. او در زير يک درخت در نزديکی يک مرداب زندگی ميکرد.

اين صورت فلکی يکی از دوازده کاری بود که هرکول بايد برای مورد عفو واقع شدن انجام ميداد. او با کمک برادر زاده خود Iolaus  اين کار را انجام داد به طوری که زمانی که هرکول يکی از سرها را قطغ ميکرد Iolaus  جای سر را داغ ميکرد و اجازه نميداد سر جديدی درست شود. زمانی که هرکول اين جانور را کشت و خبر پيروزی خود را به شاه  Eurytheus داد شاه به او گفت که اين يک پيروزی واقعی نيست چون از برادر زاده خود کمک گرفته است.

با تشكر

           نويسندگان پارس اسكاي

آزمايش فوكو ، اولين قدم بزرگ علمي براي اثبات چرخش زمين بود.اگر فرضا در قطب شمال باشيد و آونگ بزرگي كه مثلا" از سقف يك كليسا آويزان است را به نوسان درآوريد،مشاهده مي كنيد كه صفحة نوسان آونگ در 24 ساعت يك دور كامل در جهت عقربه هاي ساعت مي چرخد و در قطب جنوب دقيقا عكس جهت فوق اين اتفاق رخ مي دهد.اين نيرو كه نيروي كوريوليس نام دارد،در واقع نتيجه گردش زمين به دور محور خودش است.همچنين وجود نيروي كوريوليس باعث انحراف در جريانهاي هوا كه از قطب روانه استوا هستند مي شود و مشخصات الگوهاي باد در مقياس بزرگ جو زمين و نيز جريانات اقيانوسها را كنترل ميكند.

اما اثر ديگر،گريز از مركز نام دارد، براي يك جسم چرخان همچون زمين هرچه دوران تندتر باشد اثر گريز از مركز بيشتر است. اين نيرو همچنين به فاصله ذره روي جسم چرخان تا محور دوران بستگي دارد بنابراين اين نيرو درقطب صفر و در استوا ماكزيمم است.اين بدان معني است كه زمين بايد در حوالي مركزش به خارج رانده شده باشد. به بيان ديگر بايد جسم كروي كشيده اي باشد با استواي برآمده و قطبهاي پخ. در واقع اين آن چيزي است كه نيوتن پيش بيني نموده بود.

ضمنا اگر زمين در استوا برآمده باشد كشش حاصل از نيروي جاذبه ماه(كه در مدارش حول زمين غالبا در شمال يا جنوب استوا است) بر برآمدگي زمين بايستي موجب گردد كه محور دوران زمين يك مخروط مضاعف بسازد،به طوريكه در هر قطب محور زمين متوجه نقطه اي در آسمان باشد كه بنحوي منظم تغيير كند.اين نقطه ها دايره اي مي سازند كه قطب در هر 26000 سال يك بارآن را مي پيمايد.مسئله مهم ديگرپستي و بلنديهاي روي  زمين وتغييرات شتاب گراني(g )ناشي از آن است.اين اثرات توسط نوسان آونگ مشخص مي شوند.چرا كه پريود نوسان آونگ با جذر g نسبت عكس دارد. همچنين از روي اعوجاج ماهواره ها بدور زمين تأ ثير تغييرات g
بخوبي قابل بررسي است

فضاپيماي روسي کليپر در پاريس نمايش داده شد

بينندگان در نمايشگاه هوايی پاريس مدل کامل اين فضاپيمای روسی را ديدند. ادامه

بزرگتر

تصویر کاسینی از این حلقه ی پیچ و تاب خورده نواحی متفاوتی را اطراف زحل نمایان میکند . در حالی که این تصاویر در فاصله چند ساعت گرفته شده اند و همینطور که می بینیم   تغییر قابل مشاهده ای در ساختار حلقه در این 4 عکس دیده میشود. برای مثال تعداد پیچ و تاب ها در هر کدام از عکسها متفاوت است . گره ها و پیچش ها در بعضی عکسها کاملا مشهود و بعضی  حلقه ها کاملا  صاف و هموار  هستند . ستاره شناسان معتقدند که ساختمان حلقه  توسط قمر های پرومتوس و پاندورا   (Prometheus va Pandora) کنترل میشود .

 M104 از ديد اسپيتزر

تصوير ام ۱۰۴ از نور فرو سرخ  و مرئی و ترکيبی از اين دو.بزرگتر

اسپیتزر بار دیگر شگفتی آفرید . اسپیتزر تلسکوپ فضایی ناسا در حالی که دوربین های مادون قرمز خود را بر روی کهکشان  سامبرو ام 104 تنظیم کرده بود توانست تصویری تماشایی شکار کند . نکته ی قابل توجه اینکه این کهکشان در نور مرئی به کلاه لبه پهن مکزیکی شبیه است در حالی که در این عکس فرو سرخ بیشتر با روزنه ای گرد شباهت دارد تا یک کلاه ! تصویر کامل اسپیتزر نشان میدهد صفحه ی کهکشان اندکی تاب برداشته  است که اصولا به دلیل مواجه شدن با نیروی گرانشی کهکشانی دیگر یا نواحی انبوه ( شکل گیری ستاره ای) واقع در لبه های خارجی حلقه میباشد . اسپیتزر گسیلی از فرو سرخ را آشکار کرد که این تابش تنها مربوط به

حلقه ای ان نبود بلکه سرچشمه آن از مرکز کهکشان بود . سیاهچاله ای با جرم عظیم